Hasło

Projekt FOREMAT

Innowacje w inżynierii materiałowej

Trendy rozwoju technologii

SCENARIUSZE ROZWOJU TECHNOLOGII NOWOCZESNYCH MATERIAŁÓW METALICZNYCH, CERAMICZNYCH I KOMPOZYTOWYCH

Podstawowym zadaniem Polskiej Platformy Technologicznej Zaawansowanych Materiałów  - PPTZM jest obecnie realizacja projektu FOREMAT. W ramach projektu rozwijamy i pogłębiamy strategię rozwoju badań z zakresie zaawansowanych materiałów w Polsce..

Głównym celem projektu jest opracowanie scenariuszy rozwoju technologii materiałów metalicznych, ceramicznych i kompozytowych w Polsce.

Projekt jest realizowany przy zastosowaniu najnowszych osiągnięć w metodologii Foresight, przy konsultacji z wysokiej klasy specjalistami z Polski z zagranicy.

More information »

Projekt jest finansowany przez:

• Europejski fundusz rozwoju regionalnego UE w ramach działania 1.4 SPO-WKP "Wzmocnienie współpracy miedzy sferą badawczo-rozwojową a gospodarką" - podziałanie 1.4.5: Projekty badawcze w obszarze monitorowania i prognozy rozwoju technologii.
• Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
• Jednostki uczestniczą w projekcie także z funduszy własnych.
  
  

SŁOWO WSTĘPNE

Niniejszy tom raportu z wykonania projektu Foresight „Scenariusze rozwoju zaawansowanych materiałów metalicznych, ceramicznych i kompozytowych” składa się z trzech części:

I. Metodyka projektu, metodyka Foresight i wnioski projektu z obszaru analizy społeczno-politycznej/

II. Priorytetowe technologie i ich ranking.

III. Scenariusze badań i trendy rozwoju wybranych technologii materiałowych.

W I tomie raportu przedstawiono stan i kierunki prowadzonych w Polsce badań w zakresie zaawansowanych materiałów ceramicznych, szklanych, metalicznych, kompozytowych, warstw oraz materiałów przeznaczonych do współpracy z ludzką tkanka, nanoproszków, nanoceramik i nanometali. Raporty zostały opracowane przez wybitnych specjalistów z jednostek badawczych współpracujących w wykonaniu projektu Foresight „Scenariusze rozwoju zaawansowanych materiałów ceramicznych, metalicznych i kompozytowych”.  Oprócz raportów zebrano ok. 700 ankiet opisujących pary „materiały – wyrób”, w których zaproponowano technologie zaawansowanych materiałów oraz wyrobów, które z nich można wykonać. Powstała w ten sposób baza danych materiałów, technologii, wyrobów, ekspertów. Baza danych jest dostępna na stronie internetowej pod adresem www.format.org. Projekt nie obejmuje materiałów polimerowych oraz półprzewodników i materiałów elektronicznych.

Foresight nie ma dobrego tłumaczenia na język Polski. Wg Wikipedii wersja angielska: Foresight (futures studies) – spróbujemy to tłumaczyć jako „badanie możliwych przyszłości” lub po prostu „Studia nad przyszłością”.  Dla skutecznego stosowania foresight konieczne jest zrozumienie podstawowej zasady: decyzje podejmuje się przez połączenie intuicji i informacji. Foresight dostarcza uporządkowanej informacji o możliwych scenariuszach wydarzeń. Ale jest to tylko wspomaganie podejmowania decyzji, niezwalniający z odpowiedzialności za nie.

Foresight obejmuje:

·         Krytyczną ocenę możliwych trendów długoterminowych,

·         Dyskusję i wysiłek dla udziału w podejmowaniu decyzji szerszych grup społeczeństwa

·         Kształtowanie przyszłości, m.in. poprzez wpływania na politykę i strategiczne decyzje.

Znaczenie projektu ilustrują Rys. 1 i 2. Rysunek 1 przedstawia ocenę znaczenia zaawansowanych materiałów dla doskonalenia wyrobów i konstrukcji wg. respondentów ankiety Delphi - ekspertów z firm i sfery nauki. Rysunek 2 ilustruje schematycznie rolę doskonalenia materiałów i doskonalenia innych cech urządzenia. Koniecznie jest osiągnięcie właściwości B. Wyprostowanie linii reprezentuje doskonalenie urządzenia bez doskonalenia materiału. Z reguły jest to niewystarczające dla osiągnięcia porządanych skutków. Konieczne jest poprawa właściwości materiału – przesunięcie punktu B. Przykład: łuszczenie się szyn kolejowych pod wpływem uderzeń kół wagonów. Prostowanie linii odpowiada doskonaleniu konstrukcji zawieszenia i montowaniu systemów antypoślizgowych. Przesunięcie punktu B to udoskonalenie materiału szyny. W przypadku szyn potencjał doskonalenia konstrukcji jest ograniczony, konieczna jest radykalna poprawa właściwości materialu. Jest to częsta sytuacja.

Rysunek 1. Odpowiedź na pytanie co jest barierą postępu technologii wyrobów. Ok. 50% respondentów odpowiedziało, że jest nią bariera materiałowa.

Oprócz podziękowania Instytucjom finansującym projekt, redaktor tego tomu serdecznie za pomoc i współpracę: Barbarze Gambin, Tadeuszowi Florczakowi, Dominikowi Kukli, Jackowi Kucińskiemu, Romanowi Pielaszkowi i Joannie Sobczyk.

Wielkiej pomocy w przygotowaniu tego rozdziału udzieli członkowie Panelu Głównego projektu, a w szczególności Prof. Marek Godlewski, Urszula Narkiewicz, Józef Paduch oraz Leszek Stoch.

More information »